Ochrona lasu

Las, niezależnie od etapu swojego rozwoju, wymaga regularnych zabiegów ochronnych, które mają na celu utrzymanie jego dobrej kondycji i zdrowia. Na stan sanitarny drzewostanu wpływają zarówno czynniki abiotyczne (np. warunki atmosferyczne, działalność człowieka), jak i biotyczne – czyli te pochodzące od organizmów żywych. Choć zagrożenia abiotyczne są dość oczywiste, to te biotyczne potrafią zaskoczyć – na co dzień nie myślimy, że owady czy zwierzęta mogą stanowić realne zagrożenie dla lasu.

Nie wszystkie działania ochronne wymagają ingerencji leśników – las posiada również naturalne mechanizmy obronne. Jednak najskuteczniejszym sposobem ochrony jest profilaktyka, czyli zapobieganie chorobom i wzmacnianie odporności drzew na szkodniki.

Szkodniki owadzie

Do najczęstszych zagrożeń należą szkodniki owadzie, które szczególnie silnie oddziałują na monokultury drzew iglastych, np. sosny. Dlatego w Nadleśnictwie Prószków podejmujemy szereg działań, mających na celu ograniczenie ich liczebności i wpływu:

• Przebudowa drzewostanów na bardziej zróżnicowane gatunkowo, co zwiększa odporność ekosystemu,
• Wykładanie pułapek feromonowych – służących do monitorowania liczebności owadów,
• Jesienne poszukiwania szkodników pierwotnych sosny.

W walce ze szkodnikami owadzimi ogromną rolę odgrywają ptaki i nietoperze, które żywią się owadami. Dlatego wspieramy ich obecność w lesie poprzez:

• Ochronę drzew dziuplastych i gniazdowych – są one pomijane podczas prac z zakresu pozyskania drewna,
• Wywieszanie schronów dla nietoperzy,
• Dokarmianie ptaków w okresie zimowym, kiedy dostęp do pożywienia jest ograniczony.

Szkody od zwierzyny

Drugim, często niedocenianym zagrożeniem są dzikie ssaki, przede wszystkim jeleń, sarna czy dzik. Ich obecność w lesie jest naturalna, ale może prowadzić do poważnych szkód w uprawach i młodnikach:

• Zgryzanie sadzonek,
• Spałowanie i czemchanie – uszkadzanie kory drzew,
• łamanie i wydeptywanie młodych drzewek.

Te szkody mogą prowadzić do zamierania sadzonek lub obniżenia jakości drewna w przyszłości.

W Nadleśnictwie Prószków stosujemy różne metody ochrony:

• Zabezpieczenia chemiczne (repelenty) – zniechęcają zwierzynę do zgryzania pędów,
• Grodzenie siatką – szczególnie w przypadku upraw dębowych,
• Wykładanie drzew zgryzowych – w okresie zimowym, by odciągnąć zwierzynę od upraw.

Podsumowanie

Dzięki połączeniu działań profilaktycznych, wykorzystaniu naturalnych mechanizmów obronnych oraz doświadczeniu leśników opartym na wieloletnich obserwacjach, możemy skutecznie chronić nasze lasy przed zagrożeniami – zarówno tymi widocznymi, jak i tymi, które kryją się w koronach drzew czy pod ściółką.